ABD ile İran arasında 60 günlük ateşkes uzatma iddiası
ABD basınında yer alan iddialara göre Washington ile Tahran, Hürmüz Boğazı'nın açılması, İran petrol satışları ve nükleer faaliyetlerin sınırlandırılmasını içeren 60 günlük ateşkes uzatması üzerinde taslak anlaşma hazırlıyor.
ABD ve İran arasında 60 günlük bir ateşkes uzatma taslağı üzerinde anlaşmaya yakın olunduğu iddia edildi. Haberde, taslağın Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi geçişine açılmasını, İran'ın petrol satışlarının serbest bırakılmasını ve Tahran'ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılmasını içerdiği öne sürüldü.
Axios'a konuşan ABD'li yetkililere göre hazırlanan taslak, iki tarafın karşılıklı mutabakatla uzatabileceği nitelikte 60 günlük bir düzenlemeyi kapsıyor. İddialarda Hürmüz Boğazı'nın 60 gün boyunca gemi geçişine açık tutulacağı, İran'ın boğaza yerleştirdiği mayınları temizleyeceği ve gemilere serbest geçiş izni vereceği yer alıyor.
Buna karşılık olarak ABD'nin İran limanlarına yönelik uyguladığı ablukayı kaldıracağı ve Tahran'ın petrol satışlarını sürdürebilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri sağlayacağı ileri sürüldü. ABD Başkanı Donald Trump'ın iddialara göre bu yaklaşımı "performans karşılığında rahatlama" şeklinde tanımladığı belirtildi.
Taslak mutabakatın nükleer boyutunda ise İran'ın hiçbir zaman nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhütte bulunması, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının kaldırılmasına yönelik müzakerelerin sürdürülmesi gibi maddeler bulunduğu iddia edildi. ABD'li yetkililer, İran'ın arabulucular aracılığıyla zenginleştirme faaliyetlerini askıya alma ve bazı nükleer materyallerden vazgeçme konusunda sözlü taahhütte bulunduğunu öne sürdü.
Karşılıklı olarak, ABD'nin 60 günlük süreçte bazı yaptırımları gevşetmeyi ve İran'a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılması konularını müzakere etmeyi kabul edeceği iddia ediliyor. Haberde bu düzenlemenin tarafların performansına bağlı olarak işletilecek bir mekanizma öngördüğü vurgulandı.
İddialar şu an için taslak ve görüşme aşamasında görülüyor; taraflardan veya bağımsız kaynaklardan kesin bir teyit henüz gelmedi. Açıklanan maddeler, bir yandan Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin sağlanmasına odaklanırken diğer taraftan ekonomik adımlar ve nükleer kısıtlamalar arasında değişen unsurlar içeriyor. Görüşmelerin devam ettiği ve mutabakatın detaylarının netleşmesi halinde koşulların farklılaşabileceği kaydedildi.