Lagarde uyarısı: Merkez bankası bağımsızlığı giderek zayıflıyor

Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Christine Lagarde, küresel düzende artan gerilimler ve mali baskılar altında merkez bankası bağımsızlığının zayıfladığı uyarısını yineledi. Lagarde, dünya GSYH’sinin %75’ini temsil eden ülkelerdeki merkez bankalarının yarısında son on yılda "fiili bağımsızlığın" bozulduğuna dikkat çekti.

Lagarde, bağımsızlığın korunmasının özellikle ekonomik kararların siyasi açıdan sancılı olduğu dönemlerde daha da zorlaştığını vurguladı. Böyle dönemlerde merkez bankalarının güvenilirliğine ihtiyaç arttığını, fakat aynı anda siyasi baskıların güçlendiğini söyledi.

Küresel ekonomide arz şoklarının sıklaştığı, mali baskıların yükseldiği ve kamu kurumlarına güvenin azaldığı bir iklimde Lagarde, merkez bankalarının yalnızca yasal bağımsızlıklarını sürdürmelerinin yeterli olmayacağını belirtti. Buna ek olarak, bu bağımsızlığı kullanabilmek için gereken kredibilitenin korunmasının elzem olduğunu savundu; kredibilitenin ise "eylemlerle kazanılan" bir değer olduğuna işaret etti.

Lagarde örnek olarak Napolyon Bonapart’ın 1800’de kurulan Fransa Merkez Bankası üzerindeki kontrolünü zamanla artırmasını gösterdi ve önümüzdeki dönemin bu tür müdahale cazibelerini keskinleştirebileceği uyarısında bulundu. Tarihten alınan bu dersin, günümüz koşullarında daha dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

AMB Başkanı, bağımsızlığı güvence altına almak için alınması gereken önlemleri de sıraladı: merkez bankalarının yetki alanlarının ve hedeflerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tanımlanması; politika kararlarının halka doğrudan ve şeffaf biçimde anlatılması; toplumsal güvenin tesis edilmesi ve para politikasının manevra kabiliyetinin korunması. Lagarde, 10-11 Haziran tarihlerindeki AMB toplantısında bir faiz artırımının beklendiği dönemde bu mesajların önemine dikkat çekti.

Lagarde son olarak, manevra alanının önkoşulunun mali sorumluluk olduğunu vurguladı. Kamu maliyesi yörüngeleri sürdürülemez hale geldiğinde yasal çerçevelerin tek başına bağımsızlığı koruyamayacağını; bu nedenle hem mali disiplinin hem de merkez bankalarının eylemlerle pekiştirilmiş kredibilitesinin yeni dünya düzeninde belirleyici olacağını söyledi.